۲۸ سال پس از آزمایش اتمی پاکستان؛ شبهقاره هند همچنان زیر سایه تهدید جدال هستهای پس از باران/ پاکستانیها امروز در حالی بیست و هشتمین سالروز آزمایش اتمی خود را جشن میگیرند که منطقه شبه قاره هند از زمانی هستهای شدن آن باگذشت ۸ دهه، همچنان زیر سایه تهدید رویارویی بسر می برد. جنگ محدود […]
۲۸ سال پس از آزمایش اتمی پاکستان؛ شبهقاره هند همچنان زیر سایه تهدید جدال هستهای
پس از باران/ پاکستانیها امروز در حالی بیست و هشتمین سالروز آزمایش اتمی خود را جشن میگیرند که منطقه شبه قاره هند از زمانی هستهای شدن آن باگذشت ۸ دهه، همچنان زیر سایه تهدید رویارویی بسر می برد. جنگ محدود سال گذشته رقبای اتمی جنوب آسیا بار دیگر نشان داد که حل نشدن مسالمتآمیز مناقشات کهنه میتواند آسیب جدی به تعادل امنیت در منطقه و صلح جهانی وارد کند.
به گزارش روز پنجشنبه خبرنگار ایرنا، پاکستان ۲۸ سال پیش در چنین روزی (هفتم خرداد ۱۳۷۷ شمسی برابر با ۲۸ می ۱۹۹۸ میلادی) با انجام نخستین آزمایش موفقیتآمیز هستهای، به عنوان اولین کشور مسلمان به فهرست کشورهای صاحب سلاح اتمی پیوست و بعد از هند، در این فهرست جای گرفت.
این روز مهم در تاریخ پاکستان «یوم تکبیر» نامگذاری شده است و مراسم بزرگداشت آن هر ساله از سوی دولت پاکستان به عنوان یکی از روزهای مهم و سرنوشتساز این کشور، با صدور پیامهایی از سوی عالیترین مقامات برگزار میشود.
پاکستان تنها کشور مسلمان صاحب بمب هستهای است و اسلامآباد برای پاسداشت سالروز آزمایش بمب اتم، امروز هفتم خرداد را در این کشور تعطیل رسمی اعلام کرده است.
سال گذشته و تنها سه هفته پیش از بیست و هفتمین سالروز اتمی شدن پاکستان، این کشور وارد یک درگیری محدود با همسایه شرقی خود، هند، شد. این وضعیت در قالب نبرد هوایی و زمینی در مرزهای مشترک، پس از چهار روز وارد یک آتشبس شد که شکننده بودن آن بارها از سوی سران سیاسی و نظامی این دو رقیب اتمی شبهقاره عنوان شده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، امروز طی پیامی به مناسبت سالروز آزمایش هستهای این کشور گفت: «پاکستان در ۲۸ مه ۱۹۹۸، در پاسخ به آزمایش هستهای هند، با موفقیت آزمایشهای هستهای انجام داد و نه تنها تعادل استراتژیک را در جنوب آسیا احیا کرد، بلکه پیام روشنی به جهان فرستاد که پاکستان هرگز در مورد دفاع و حاکمیت خود مصالحه نخواهد کرد.»
وی اظهار داشت: «بهرغم فشارهای شدید بینالمللی، موانع اقتصادی، تهدید به تحریم و حتی مشوقهای مالی پرسود با هدف منصرف کردن پاکستان از انجام آزمایشها، ما ثابتقدم ماندیم و از مصالحه بر سر آزادی، عزت و حاکمیت پاکستان خودداری کردیم.»
شهباز شریف تأکید کرد: «بازدارندگی هستهای قوی پاکستان، همراه با آمادگی و عزم نیروهای مسلح آن، همچنان مانعی قاطع در برابر جاهطلبیهای خصمانه است.»
همزمان ارتش پاکستان نیز در بیانیهای اعلام کرد: «توانایی استراتژیک پاکستان همچنان یک امانت ملی مقدس و ضامن صلح، ثبات، تمامیت ارضی و بازدارندگی معتبر در منطقه است.»
در عین حال کارشناسان بینالمللی همواره نسبت به تهدیدات جدی در شبهقاره هند در صورت هرگونه درگیری خارج از کنترل و اجتناب رقبای هستهای از حداکثر خویشتنداری، هشدار میدهند.
تنشهای نظامی هند و پاکستان در اردیبهشت سال گذشته نیز بار دیگر خطر رویارویی هستهای میان دو رقیب سنتی در جنوب آسیا را برجسته کرد؛ تا جایی که اسلامآباد و دهلینو یکدیگر را به سوءمدیریت در حوزه تسلیحات اتمی متهم کردند.
همزمان پاکستانیها به رفتار دوگانه، تبعیضآمیز و انحصارطلبانه غرب به سرکردگی آمریکا در بحث مشارکت در صنعت هستهای، بهویژه کارشکنی در مسیر الحاق اسلامآباد به گروه تأمینکنندگان هستهای (NSG)، معترض هستند.
پاکستان ۱۰ سال پیش درخواست رسمی برای عضویت در گروه تأمینکنندگان مواد هستهای را ارائه کرده است و هرگونه نگاه سیاسی به این مقوله را به ضرر اعتبار رژیم عدم اشاعه میداند.
گروه تأمینکنندگان مواد هستهای در سال ۱۳۵۳ شمسی و بعد از نخستین آزمایش اتمی هند تشکیل شد. هدف از تشکیل این گروه که هماکنون ۴۸ کشور جهان عضو آن هستند، تأمین مواد هستهای مورد نیاز کشورها با اهداف صلحآمیز است. اگرچه تمام کشورهای عضو از امضاکنندگان پیمان انپیتی (منع گسترش سلاحهای هستهای) هستند، اما پاکستان در کنار هند که از مدتها پیش متقاضی پیوستن به این گروه است، معتقدند که عضویت در انپیتی لازمه عضویت در گروه تأمینکنندگان مواد هستهای نیست.
پاکستان و هند هیچکدام پیمان انپیتی را امضا نکردهاند و این در حالی است که منابع مختلف، دارایی اتمی پاکستان را ۱۲۰ کلاهک هستهای برآورد میکنند.
به گزارش ایرنا، پاکستان در سال ۱۳۷۷ شمسی (۱۹۹۸ میلادی) در اقدامی که آن را پاسخ به کشور هند دانست، آزمایش هستهای انجام داد. اسلامآباد دارای چند سری موشکهای هستهای و بالستیک است. این کشور جنوب آسیا در بهمنماه ۱۴۰۱ میزبان رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود.
در عین حال آمریکا و برخی از متحدان غربی آن همواره از سوی پاکستان به دلیل فشار بر برنامههای موشکی و هستهای این کشور مورد سرزنش قرار میگیرند