گذر از درمان به پیش‌آگاهی ؛ اورولوژی گیلان پنجره جدیدی به سوی سلامت عمومی گشود

اختصاصی پس از باران/ در راستای تحقق انتقال یافته‌های علمی به جامعه پنجمین نشست خبری مرکز تحقیقات اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی گیلان با عنوان «ترجمان دانش »صبح امروز در سالن همایش‌های بیمارستان رازی رشت برگزار شدویافته‌های پژوهشی اورولوژی بیمارستان رازی رشت مورد بررسی قرار گرفت.

این نشست که با حضور دکتر علوی، معاون پژوهشی دانشگاه و جمعی از اساتید و پژوهشگران حوزه سلامت با هدف معرفی نتایج طرح‌های پژوهشی و ارتقای سطح آگاهی عمومی نسبت به دستاوردهای علمی در حوزه اورولوژی برگزار شد.

مریم شکیبا، مدیر اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه با تأکید بر اهمیت کاربردی شدن تحقیقات علمی ابراز امیدواری کرد: این یافته‌ها بتوانند مبنای سیاست‌گذاری‌های سلامت و بهبود خدمات درمانی در سطح استان و کشور قرار گیرند.

در ادامه این نشست دکتر غلامرضا مختاری به ارائه نتایج تحقیق خود درباره «اثرات ضد التهابی داروی آزیترومایسین در اهداکنندگان کلیه و تأثیر آن بر کیفیت پیوند کلیه بیماران بستری در بیمارستان رازی رشت» پرداخت.

وی با اشاره به چالش‌های فیزیولوژیکی در فرآیند پیوند، اظهار کرد: ناسازگاری ایمنی بین دهنده و گیرنده یکی از عوامل اصلی رد پیوند است.

مختاری با مرور پیشرفت‌های علمی در این حوزه از داروی «سلوسکوئین به‌عنوان نقطه‌عطفی در کاهش واکنش‌های ایمنی یاد کرد و افزود: استفاده از آزیترومایسین نیز در مطالعات اخیر نشان داده که می‌تواند به کاهش عفونت‌ها و بهبود نگهداری پیوند کمک کند.

به گفته این پژوهشگر حوزه سلامت و پزشکی گیلان در این تحقیق از کلیه‌های اهداشده توسط افراد زنده و بیماران مرگ مغزی استفاده شده است و نتایج حاکی از اثربخشی دارو در کاهش ریسک رد پیوند و بهبود روند ریکاوری بیماران بود.

وی انتشار این یافته‌ها را گامی مهم در مسیر توسعه درمان‌های مؤثرتر در حوزه پیوند کلیه دانست گفت: امید می‌رود در آینده‌ای نزدیک به‌صورت گسترده‌تری در پروتکل‌های درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

ارائه دستاوردهای نوین دکتر فلاحتکار در درمان سنگ‌های کلیوی و پیوند کلیه با راهکار نوین جهانی

در ادامه نشست تخصصی رسانه ای مرکز تحقیقات اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی گیلان دکتر سیاوش فلاحتکار، جراح برجسته و ابداع‌کننده روش نوین «رپشرحدبد» برای خارج‌سازی سنگ از کلیه به تشریح نتایج پژوهش خود در زمینه درمان سنگ‌های شاخ گوزنی و بررسی پیامدهای پیوند کلیه پرداخت.

وی افزود: این پژوهش با تمرکز بر مقایسه دو روش استنت‌گذاری در عمل نفرولیتوتومی از راه پوست به روش کاملاً خوابیده به پشت (CSPCNL) به بررسی اثربخشی کانتر حالب خارجی در برابر استنت حالبی (Double-J) در بیماران مبتلا به سنگ‌های پیچیده کلیوی پرداخته است.

این محقق علمی در حوزه سلامت با اشاره به چالش‌های فیزیولوژیکی بیماران کلیوی تأکید کرد: پیوند کلیه به‌عنوان جایگزینی مؤثر نسبت به درمان‌های سنتی می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را به‌طور چشمگیری ارتقا دهد.

وی افزود: ناسازگاری ایمنی میان دهنده و گیرنده یکی از موانع اصلی موفقیت پیوند است که منجر به واکنش‌های ایمنی و رد پیوند می‌شود.

این پژوهشگر علمی در ادامه به معرفی داروی سلوسکوئین پرداخت که با اثرات ضد التهابی قوی خود میزان موفقیت پیوند در سال اول را به بیش از ۹۰ درصد رسانده است.

دکتر فلاحتکار اظهار کرد: حدود ۵ درصد از بیماران همچنان با مشکلاتی نظیر دفع پیوند مواجه‌اند.

وی همچنین نتایج تحقیقات جدید پیرامون داروی آزیترومایسین را ارائه کرد که نشان می‌دهد این دارو نیز با خواص ضد التهابی خود می‌تواند در کاهش عفونت‌ها و بهبود نگهداری پیوند مؤثر باشد.

دکتر فلاحتکار ابراز امیدواری کرد: این یافته‌ها بتواند مسیر درمان‌های نوین در حوزه پیوند کلیه و جراحی سنگ‌های کلیوی را هموارتر کرده و در آینده‌ای نزدیک به‌صورت گسترده‌تری در پروتکل‌های درمانی مورد استفاده قرار گیرد.

دکتر علی حمیدی مدنی و تأکید بر نقش تحقیقات کاربردی در سلامت مردان

در ادامه نشست تخصصی مرکز تحقیقات اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی گیلان دکتر علی حمیدی مدنی، پژوهشگر برجسته بیمارستان رازی رشت به ارائه نتایج نخستین تحقیق خود با عنوان «بررسی نتایج جراحی واریکوسلکتومی و تأثیر آن بر شکست DNA اسپرم (Sperm DNA Fragmentation)» پرداخت.

وی ضمن تشریح اهداف و فعالیت‌های مرکز تحقیقات اورولوژی بر اهمیت تحقیقات چندرشته‌ای و کاربردی در حوزه سلامت مردان تأکید کرد.

دکتر حمیدی مدنی با اشاره به حجم بالای تحقیقات علمی در کشور اظهار کرد : بسیاری از این پژوهش‌ها به دلیل عدم تمرکز بر مسائل روزمره و نوظهور تأثیر ملموسی بر رفاه و سلامت عمومی جامعه ندارند.

وی افزود: موضوعاتی مانند ناباروری، آلودگی هوا و جوانی جمعیت نیازمند راهکارهای عملی و قابل اجرا هستند که باید در اولویت پژوهش‌های سلامت قرار گیرند.

وی با بیان اینکه مرکز تحقیقات اورولوژی گیلان با رویکردی نوین مقالات معتبر در مجلات بین‌المللی منتشر می‌کند و پروتکل‌های درمانی ارائه می‌دهد که در سطح جهانی مورد استفاده قرار می‌گیرند هدف این مرکز را انجام تحقیقات مرزی و در عین حال مردمی دانست.

دکتر حمیدی مدنی در بخش دیگری از سخنان خود به بررسی وضعیت ناباروری در ایران پرداخت و گفت: آمارها نشان می‌دهد که بیش از ۲۰ درصد زوج‌ها در کشور با مشکل ناباروری مواجه‌اند و در بیش از نیمی از موارد عامل اصلی ناباروری مردان هستند.

وی یکی از شایع‌ترین دلایل ناباروری قابل درمان بیماری واریس بیضه (واریکوسل) دانست که با جراحی ساده قابل کنترل است اما موفقیت کامل در باروری تنها با اصلاح سبک زندگی و توجه به سلامت عمومی ممکن خواهد بود.

به عقیده حمیدی مدنی عواملی مانند مصرف سیگار، استرس، شب‌کاری، تماس با گرما و استفاده مداوم از دستگاه‌های الکترونیکی مانند موبایل و تبلت تأثیر منفی بر کیفیت اسپرم دارند و باید در برنامه‌های درمانی و آموزشی مورد توجه قرار گیرند.

این پژوهشگر حوزه سلامت مردان همچنین بر ضرورت آموزش و فرهنگ‌سازی از سنین کودکی در مدارس و خانواده‌ها تأکید کرد و خواستار همکاری نهادهایی چون آموزش و پرورش، رسانه‌ها و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای مقابله با بحران ناباروری شد.

وی در پایان بر لزوم ارزیابی جامع و چندجانبه در تصمیم‌گیری‌های درمانی تأکید کرد و گفت: برای افزایش شانس موفقیت در درمان ناباروری، باید تمامی عوامل مؤثر از جمله سبک زندگی، محیط زیست، آموزش و فرهنگ عمومی در نظر گرفته شود و با همکاری نهادهای مختلف آگاهی جامعه نسبت به سلامت باروری ارتقا یابد.

اختلالات ادراری، نشانگر خطر بیماری‌های قلبی عروقی در مردان است

دکتر علی حمیدی مدنی، پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان، در تشریح نتایج دومین پژوهش خود در راستای بررسی رابطه بالقوه بین خطر بیماری‌های قلبی عروقی آترواسکلروتیک (ASCVD) و کاهش ظرفیت عملکردی مثانه (FBC) در مردان مبتلا به مشکلات ادراری تحتانی (LUTS) بر اهمیت شناسایی و مدیریت فاکتورهای خطر بیماری‌های مزمن تأکید کرد.

دکتر حمیدی مدنی در این مطالعه که بر روی مردان مراجعه‌کننده به کلینیک اورولوژی مرکز آموزش درمانی رازی رشت انجام شد گفت: عواملی مانند دیابت، چاقی، فشار خون بالا و سایر مؤلفه‌های سندرم متابولیک از عوامل خطر اصلی برای ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی هستند که در صورت هم‌افزایی، خطر مرگ‌ومیر را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهند.

وی با اشاره به آمار جهانی که سیگار، چاقی، فشار خون و دیابت را علل اصلی مرگ‌ومیر می‌دانند افزود: این عوامل قابل پیشگیری و کنترل هستند و مراجعه به موقع افراد در معرض خطر برای بررسی وضعیت قلبی می‌تواند از سکته یا نارسایی قلبی که بخش بزرگی از آن‌ها قابل پیشگیری است، جلوگیری کند.

علائم غیرمستقیم؛ پرچم‌های قرمز بیماری قلبی

این پژوهشگر اورولوژی، «اختلال عملکرد نعوظ» را یک «کارت قرمز» یا نشانه هشداردهنده مهم برای خطرات قلبی عروقی پنهان دانست و تصریح کرد: مردی که دچار اختلال عملکرد جنسی است ممکن است در آینده نزدیک با بیماری قلبی آشکار روبرو شود حتی اگر در حال حاضر هیچ علامت مستقیمی نداشته باشد.

وی همچنین «کاهش ظرفیت عملکردی مثانه» (کمتر از ۲۰۰ سی‌سی) و علائمی مانند «تکرر ادرار» را از دیگر نشانگرهای مهم برشمرد و خاطرنشان کرد: این علائم دستگاه ادراری تحتانی می‌توانند بازتابی از مشکلات عروقی در ناحیه لگن یا سایر ارگان‌ها باشند. بنابراین با استفاده از پرسش‌نامه‌های استاندارد و ثبت دقیق الگوی ادراری، می‌توان بیماران نیازمند ارجاع به متخصص قلب را شناسایی کرد.

در مجموع پیام اصلی این نشست را میتوان در سه محور خلاصه کرد

نوآوری در درمان توسعه پروتکلهای مؤثر و کم تهاجمی برای بهبود نتایج بالینی، تغییر پارادایم به سمت پیشگیری استفاده از اورولوژی به عنوان پنجره ای برای شناسایی زودهنگام خطرات سیستمی مانند بیماریهای قلبیـ مسئولیت اجتماعی لزوم همکاری تمام نهادها از آموزش و پرورش تا رسانه ها برای ارتقای سلامت عمومی و مقابله با چالشهایی مانند ناباروری

این دستاوردها نه تنها جایگاه ایران را در تحقیقات علمی جهان ارتقا میدهد بلکه با ترجمان این دانش به اقدامات عملی افق روشنی برای ارائه خدمات درمانی مؤثرتر کم هزینه تر و انسان محورتر در سراسر کشور ترسیم میکند.

نویسنده: زهرا رگان