«هوختیف» هنوز نفس می‌کشد؛ احیای کارخانه تاریخی چای لاهیجان با همت ایرانی

پس از باران/صبحِ طلاییِ مرداد، وقتی هنوز شبنم روی برگ‌های چای می‌درخشید و بویِ خاکِ نم‌دارِ کوهپایه با نسیمِ لاهیجان گره می‌خورد، پایِ درِ یک کارخانه‌ی کهن«هوختیف»ایستادیم؛ جایی که آجرهایِ صدساله‌اش از روزگارِ قاجار و معماریِ آلمانی‌ها حرف می‌زدند اما دیوارهایِ مرمت‌شده‌اش نفسِ تازه‌ای از همتِ امروزی داشت.

با گروهی از همکارانِ خبرنگار و عکاس از خشکیِ کوچه‌هایِ شهری تا طراوتِ باغاتِ سرسبز را قدم زدیم و میانِ سوتِ بخارِ ماشین‌آلاتِ قدیمی و عطرِ برگِ سبزِ تازه‌چیده‌شده، یک ساعت را در گذرِ تاریخ و تولید در کارخانه قدیمی در شهر لاهیجان گشت و گذار کردیم و مراحل مختلف تولید چای سبز از مالش تا پلاس تا خشک کردن برگ چای را مشاهده کردیم

در همین میان، پایِ صحبتِ زن‌و‌شوهری نشستیم که انگار عشق به این خاک در رگ‌هایشان جاری‌تر از چایِ دم‌کشیده‌ی همان کارخانه بود؛ آقایِ محمد میر صادقی و خانمِ احمدی‌نژاد با لبخندی که از تعصبِ زنانه برای ماندگاریِ یک میراث حکایت داشت.

روایتشان نه از آمار و ارقامِ خشک که از دل‌سوختگیِ پدرانه و مادرانه‌ای می‌گفت که برایِ نفس‌کشیدنِ دوباره‌ی «هوختیف» جان‌کنده‌اند؛ کارخانه‌ای که امروز نه فقط یادگارِ صنعتِ چایِ ایران که نمادِ ایستادگیِ مردمانی است که با دستانِ خالی اما اراده‌ای پولادین، تاریخ را از فراموشی نجات می‌دهند.

محمد میر صادقی ،مدیر کارخانه چای لاهیجان در حاشیه بازدید خبرنگاران از این مجموعه کهن با اشاره به قدمت بیش از یک قرنی این کارخانه اظهار داشت: چای ما از هر دو نوع برگ دشتی و کوهپایه‌ای تهیه میشود و
این تنوع جغرافیایی، باعث تولید چای بسیار مرغوب و باکیفیتی شده است.

وی با بیان اینکه این کارخانه چهار چین در سال دارد افزود: چین اول تا چهارم هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند و ما با دقت تمام برگهای سبز را از مناطق مختلف جمع آوری و فرآوری میکنیم.

اشتغالزایی و مدیریت داخلی؛ روایت یک همت جمعی

میر صادقی با قدردانی از همراهی همسر خود، خانم احمدی‌نژاد که مدیریت داخلی کارخانه را بر عهده دارد، تصریح کرد: همسرم از اول صبح تا پاسی از شب با عشق و تعصب تمام در کنار من برای پیشرفت این کارخانه تلاش میکند. هر چه داریم، مدیون زحمات ایشان هستیم.

وی در خصوص اشتغالزایی این کارخانه گفت: ما در ایام برداشت، حدود ۳۵ نفر نیروی کار از جمله ۲۰ نفر از مناطق دشت مغان و ۱۵ نفر از گیلان جذب می‌کنیم.

علاوه بر تأمین صبحانه، ناهار و شام برای آنها خوابگاه نیز ایجاد کرده‌ایم تا دغدغه‌ای برای اسکان نداشته باشند.

مرمت و بازسازی کارخانه؛ هزینه‌ای ۳ میلیاردی

مدیر کارخانه شهید اسلامی امروز با همان هوختیف قدیم با اشاره به مرمت و بازسازی این بنای ۱۰۰ ساله، اظهار داشت: این ساختمان زمانی فقط یک اسکلت بود. با هزینه‌ای بالغ بر ۳ میلیارد تومان آن را بازسازی کردیم.
وی افزود: پسر من که مهندس عمران است، نظارت بر این پروژه را بر عهده داشت و حدود ۱۲ نفر نیز در این بخش مشغول به کار شدند.

وی تأکید کرد:تمامی هزینه های مرمت، حقوق و حتی وامهای کوچک به کارگران از درآمد و بودجه شخصی کارخانه تأمین شده است و هیچ حمایت دولتی نداشتیم و همه‌چیز را با تکیه بر درآمد خودمان پیش بردیم.

برندسازی؛ گامی به سوی هویت مستقل

میرصادقی از تلاش برای ایجاد برند اختصاصی کارخانه خبر داد و گفت: ما برند خود را که ثبت کرده‌ایم اما هنوز نتوانسته ایم آنطور که باید در بازار معرفی کنیم.
متأسفانه به دلیل محدودیتهای مالی و نبود حمایت این برند چنان‌که شایسته است، شناخته شده نیست.

وی با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در حوزه برندسازی افزود: هر جامعه‌ای باید برند خود را بسازد. ما هم برند خود را با نام چای «برسام »ثبت کرده‌ایم و امیدواریم با حمایت رسانه‌ها و مسئولان بتوانیم آن را به جایگاه واقعی خود برسانیم

چشم‌انداز آینده؛ امید به حمایت و رشد

مدیر کارخانه در پایان با ابراز امیدواری از ادامه مسیر، گفت:ما با تمام توان پای کار ایستاده‌ایم و از هیچ کوششی دریغ نمی کنیم. امیدواریم با حمایت مسئولان و همراهی مردم، بتوانیم چای ایرانی را به سبد مصرف خانوارها برگردانیم و سهم بیشتری از بازار داخلی را به خود اختصاص دهیم.

وی در پاسخ به سؤالی درباره معماری قدیمی کارخانه و شباهت آن به بناهای ساخته شده توسط آلمانی‌ها، توضیح داد: این بنا متعلق به دوره قاجار است و برخی معتقدند در ساخت آن از الگوهای معماری اروپایی به ویژه آلمانی‌ها، الهام گرفته شده است اما این موضوع نیاز به تحقیق بیشتری دارد.

وی افزود: کارخانه ۱۰۰ ساله چای لاهیجان که درنخستین باغات چای در لاهیجان واقع شده اسم قدیمی آن « هوختیف » است که نام یک شرکت آلمانی است که بعد از انقلاب اسلامی به کارخانه چایسازی شهید اسلامی تغییر نام داد و امروز با تلاش بی وقفه آقای محمد میر صادقی و همسرش نه تنها به عنوان یک واحد تولیدی فعال بلکه به عنوان نمادی از پایداری و همت ایرانی همچنان به حیات خود ادامه میدهد.

و ظهر به نیمه رسیده بود و آفتاب در بالای سر ما نظاره نگربود و سوتِ بخارِ ماشین‌آلاتِ کهنه در هم‌آمیزی با عطرِ برگِ تازه‌چیده‌شده در هوای لاهیجان پخش می‌شد که از درِ همان کارخانه‌ی صدساله بیرون آمدیم؛ جایی که آجرهایِ قاجاری‌اش این بار نه فقط روایتِ تاریخِ معماریِ آلمانی که قصه‌ی عشقِ زن‌و‌شوهری را زمزمه می‌کردند که برای نفسِ دوباره‌ی «هوختیف» از بامداد تا شامگاهِ با دلی انباشته از تعصب، دیوارهایِ فروپاشیده‌ی یک میراث را ترمیم کردند.

آری اینجا، میانِ بخارِ چای‌دَم‌کشیده و لبخندِ خستگی‌نشدنیِ خانمِ احمدی‌نژاد، فهمیدیم که همتِ ایرانی نه در شعار که در آجرِ مرمت‌شده‌ایست که بویِ خاکِ نم‌دارِ کوهپایه و عطرِ فردایی روشن‌تر را با خود دارد و کارخانه‌ای که امروز با وجودِ نبودِ حمایت و چالش‌هایِ برندسازی، همچنان می‌جوشد و نفس می‌کشد چون مردمانش باور دارند که تاریخ اگر عاشق داشته باشد هرگز نمی‌میرد.

گزارش: زهرا رگان