افسانه‌ای که از دل هنر برخاست؛ داستان موفقیت بانوی هنرمند رشتی در صنایع دستی و چرم‌دوزی

در دل خاکِ بارانیِ گیلان جایی که هر کوچه از رنگ و رایحه‌ی تاریخ سرشار است، دستان بانوان این دیار داستانی از هنر و زندگی را حکایت می‌کنند همچون فاطمه ریسمانچی معروف به« افسانه »که داستانش شهرت ملی پیدا کرده و بعنوان بانوی کارآفرین در حوزه «مشاغل خانگی» در کنار بانوان موفق ایران اردیبهشت امسال در تهران تجلیل شد.

گزارش: زهرا رگان / از روزگاران دور زنان گیلانی نه‌تنها حافظان میراث فرهنگی این مرزو بوم بوده‌اند بلکه با عشق و مهارت رشته‌های خیال را به تار و پود هنر نیز گره زده‌اند.

در طنینِ سوزن‌های قالی‌بافی در نقش‌های ظریف گلدوزی در چرم‌های حکاکی‌شده‌ای که زمان را روایت می‌کنند، روح زنان این سرزمین جریان دارد؛ روحی که از آفرینشِ بی‌وقفه جان گرفته است و جان داده است.

هر اثر دست‌ساز پنجره‌ای است به جهانِ احساس و هنر و این بانوان نه‌تنها صنعتگران که سفیران هویت گیلانند.

گام‌هایشان بر مسیر آموزش و انتقال هنر همواره چراغ راهی ست برای نسل‌های آینده
آنان با عشق هنر را نمی‌آموزند بلکه آن را زندگی می‌کنند. می‌تنند و می‌بافند و می‌آفرینند بی‌آنکه دمی از حرکت باز ایستند.
زنان این خاک آفرینش را در جان دارند و میراث‌دارانی شایسته برای گنجینه‌های هنرهای دستی‌اند؛ میراثی که همچون جنگل‌های سبز گیلان ماندگار و زنده خواهد ماند.

گرامیداشت هفته‌ی صنایع دستی نه‌تنها تجلیل از هنرهای کهن و دست‌ساز است بلکه راهی برای معرفی بانوانی است که با عشق و مهارت میراث فرهنگی را زنده نگه داشته‌اند.

افسانه‌هایی همچون «فاطمه ریسمانچی» با دستان توانمند و نگاه خلاق نه‌تنها هنر را زنده می‌کنند بلکه راهی برای رشد و پیشرفت نسل‌های آینده می‌گشایند و معرفی این بانوان هنرمند نه‌تنها حق‌شناسی از تلاش‌هایشان است بلکه انگیزه‌ای برای سایر زنان علاقه‌مند ایجاد می‌کند تا با هنر راهی به سوی استقلال و موفقیت و آفرینش و خلاقیت و نوآوری و اشتغال پایدار بیابند.

در قلب شهر رشت جایی که هنر و خلاقیت در تار و پود زندگی مردم تنیده شده «فاطمه ریسمانچی اصلی مقدم»ملقب به «افسانه» مسیر زندگی خود را با عشق به صنایع دستی آغاز کرد.

او در ۲۳ دی‌ماه ۱۳۵۸ در خانواده‌ای هنرمند چشم به جهان گشود.

مادری که خیاطی را زندگی می‌کرد و با دست‌بافت‌های بی‌نظیرش گرمای زمستان‌های خانواده را تأمین می‌کرد و پدری که عاشق هنرهای دستی و فنی بود زمینه‌ای را فراهم کردند که «افسانه»از کودکی علاقه‌مند به خلق و آفرینش شود.

افسانه در مسیر رشد هنری‌اش از گلدوزی، دوخت‌های سنتی، قلاب‌بافی، کاموا‌بافی، مرواریدبافی و مکرومه‌بافی تا عروسک‌دوزی مهارت یافت و همچون هنرمندی مشتاق راه خود را در هزار توی هنر پیدا کرد.

او از ۱۷ سالگی با گذراندن دوره‌های خیاطی، نازک‌دوزی، ضخیم‌دوزی و بچه‌گانه‌دوزی توانست گواهینامه بین‌المللی بگیرد و از این طریق کسب درآمد کند.

ورود به دنیای صنایع دستی و تدریس حرفه‌ای

با روحیه یادگیری افسانه دوره‌های معرق‌کاری، مشبک‌کاری و منبت‌کاری را در سازمان فنی و حرفه‌ای گذراند و موفق به دریافت کارت مربیگری شد.

افسانه قصه ما از سال ۱۳۸۰ تدریس را در نهادهای مختلف همچون سازمان صنایع دستی، آموزش و پرورش، کمیته امداد امام خمینی (ره) کمیسیون بانوان و کانون پرورش فکری کودک و نوجوان آغاز کرد و دانش و مهارتش را به علاقه‌مندان این رشته ها به نسل جوان منتقل کرد و آینده سازانی تربیت کرد.

او در کنار فعالیت‌های هنری از تحصیل نیز غافل نشد و مدرک کارشناسی حقوق را دریافت کرد.

بطوری که این بانوی هنرمند رشتی امروز در کنار چرم‌دوزی فعالیت حقوقی هم دارد.

ورود به هنر چرم‌دوزی و کارآفرینی

افسانه ریسمانچی از سال ۱۳۹۱ با گذراندن دوره مقدماتی تولیدات چرمی دست‌دوز در سازمان صنایع دستی فعالیت حرفه‌ای خود را در چرم‌دوزی آغاز کرد.

مهارت او در خیاطی و طراحی زمینه‌ای برای خلق کیف‌های چرمی، کمربند، کفش‌های چرمی و سایر محصولات دست‌دوز شد که در نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌های صنایع دستی عرضه شد.

افسانه قصه ما معتقد است: «صنایع دستی یکی از ارزشمندترین دارایی‌های فرهنگی و اقتصادی است که هم هویت بومی را زنده نگه می‌دارد و هم به رونق اقتصاد خانوارها و گردشگری کمک می‌کند.»

تأسیس آموزشگاه و پرورش هنرجویان

او در سال ۱۳۹۳با همکاری خواهرانش که از اساتید هنرهای تجسمی و تصویرسازی هستند آموزشگاهی تأسیس کرد و آموزش طراحی، نقاشی و چرم‌دوزی را به علاقه‌مندان ارائه داد.
استقبال از حرفه‌ی چرم‌دوزی روز به روز بیشتر شد و افسانه هنرجویان را به تولید و عرضه آثار در نمایشگاه‌ها تشویق کرد.

آموزش چرم‌دوزی در هنرستان و اشتغال‌زایی

در سال ۱۳۹۷ با توجه به تنوع و کیفیت محصولات چرمی دست‌دوز مسئولان آموزش و پرورش از کارگاه او بازدید کردند و چرم‌دوزی را به‌عنوان رشته‌ای کاربردی در هنرستان کار و دانش به اجرا گذاشتند.

وی بسیاری از دانش‌آموزان و کارآموزان را در حرفه‌ی تولید کیف چرمی، کمربند، زیراندازهای چرمی و سایر محصولات دست‌دوز تربیت کرده که میراث داران این هنر باشند.

با دریافت تسهیلات از سازمان صنایع دستی و تهیه مواد اولیه بیش از ۱۰ نفر از جمله خانم سپاسگزار «استاد حکاکی و چرم‌دوزی در حوزه مشاغل خانگی »با او همکاری می‌کنند.

موفقیت بین‌المللی و کسب عنوان کارآفرین برتر

در ادامه افتخار بزرگی برای افسانه رقم خورد؛ سفیران یونسکو در راستای ثبت جهانی شهر رشت بعنوان« شهر خلاق صنایع دستی »از کارگاه تولیدات چرمی او بازدید کردند.

افسانه ریسمانچی همچنین در ۲۲ اردیبهشت امسال نیز توانست عنوان کارآفرین برگزیده نخستین جشنواره مشاغل خانگی را در سطح کشور کسب کند و از وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی لوح تقدیر،تندیس دریافت نماید.

افسانه ریسمانچی نمونه‌ای از یک بانوی هنرمند و کارآفرین موفق است که با پشتکار، عشق به هنر و تلاش مستمر توانسته نه‌تنها در صنایع دستی و چرم‌دوزی به جایگاه والایی برسد بلکه نقش مؤثری در ایجاد کسب‌وکارهای خانگی و رونق اقتصاد بومی و محلی داشته باشد تا برای جوانان جویای کارالکویی باشد

او همچنان در مسیر توسعه هنر چرم‌دوزی و تربیت نسل جدیدی از صنعتگران با انگیزه و توانمند قدم برمی‌دارد و آینده‌ای روشن را برای این صنعت در استان گیلان و کشور رقم می‌زند و در سالی که با نام «سرمایه گذاری برای تولید »نام گرفته نه تنها با دست ساخته های خویش بر تولیدات بومی و محلی می‌افزاید بلکه هم به رونق اقتصادی بومی کمک می‌کند و هم معیشت خانوار را ارتقاء می‌بخشد و برای تربیت نسل آینده گام‌های بلندی برمی‌دارد

آری زنان سرزمین من با عشق هنر می‌بافند و با ذوق میراث داران واقعی نیاکان خویشند در کالبد زن که خالق او را همواره آفریننده کرده است می‌آفرینند و یاد میدهند و ماندگار میشوند .